Yann Le Masson

Yann Le Masson, 27 Haziran 1930'da Brest'te (Finistère) doğan, 20 Ocak 2012'de Avignon'da (Vaucluse) ölen Fransız belgesel film yapımcısı ve görüntü yönetmenidir. Altı çocuklu gelenekçi bir Katolik ailede doğan, Basklı bir anne ve Bretonlu bir babaya sahip olan Yann Le Masson, Brest, Vannes, Toulon ve ardından Dakar'da büyüdü. Matematik ve ardından elektrik mühendisliği alanında sağlam eğitim aldıktan sonra, IDHEC'den önce Ecole de cinéma de la rue de Vaugirard'a girdi; burada Çinhindi Savaşı'na, ardından Fas ve Tunus'un bağımsızlığı için ve Cezayir'deki savaşa karşı kampanya yürüten film yapımcıları hücresine dahil oldu. 1955'te IDHEC'den mezun oldu ve operatör yardımcısı olarak çalışmaya başladı, ancak ikna olmuş bir sömürgecilik karşıtı olarak askerlik hizmetini yirmi beş yaşına gelene ve İtalya'ya kaçmayı düşünene kadar ertelemeye çalıştı. Pireneler'deki Pau paraşütçü üssüne katılmak için askeri çağrısını aldı. Daha sonra "bireyci" olduğu düşünülen itaatsizliğe karşı çıkan Siyasi Büro'ya kadar PC hiyerarşisine danıştı. Polis dosyasına rağmen genç paraşütçü, Saint-Maixent Yedek Subay Öğrencilerinin (EOR) eğitimini takip edebildi. Aday olarak ayrılarak, Güney Cezayir'deki Fas sınırındaki şok paraşüt alayında bölüm lideri oldu. İfadesinde şunları yazdı: "Yirmi yedi ay süren ve her yerde olduğu gibi jandarmanın helikopterle almaya geldiği mahkumların boşluğa bırakıldığı, ahşap işçiliğinin yapıldığı, mechtaların veya göçebe çadırlarının ateşe verildiği bu dönem üzerinde durmayacağım. Kendini kapana kısılmış bulan bir bölüm liderinin rolü üzerinde de durmayacağım... Bazen itaat etmeyi reddetmek gerekiyordu ve benim rütbem düşürülerek 'ikinci yedek pompa' oldum". Kendisi de bir komünist olan film yapımcısı arkadaşı Michèle Firk, onu FLN destek ağına getirdi. "Kendimi, kendi isteğim dışında savaştığım kişilerin emrine verdim ve Cezayirlilerle olan bu suç ortaklığı, fikirlerime aykırı olarak onlara karşı yürütülen bir savaşın sonraki etkilerinden beni kurtardı. Böylece 1959'dan 1962'ye kadar onlarla çalıştım." Nanterre gecekondu mahallesindeki Cezayirli aktivistlere askeri eğitim kursları verdi… FLN için bir çanta taşıyordu, Tunus'ta Olga Poliakof ile birlikte, ulusal topraklarda on yıl boyunca yasaklanan J'ai 8 ans'ı filme aldı… Fransız sömürgeciliği yine hedeflerinden biriydi, bu kez Reunion'da: Sucre Amer (1962), Fransa'da da on yıl süreyle yasaklandı. 1962'de Charonne metrosunda ölenlerin cenazesini filme aldıktan sonra, 1968'de Marin Karmitz'in ödünç verdiği bir kamerayla genç aktivist Gilles Tautin'in cenazesini kaydetti. 1971'de Japonya'da Yann Le Masson, Bénie Deswarte'la birlikte (Chris Marker'ın yorumu üzerine) Kashima Paradise'ı yönetti; bazılarına göre bu film onun başyapıtı olarak kabul ediliyor. Daha sonra nehir taşımacılığında kaptan ve profesyonel tamirci olarak sertifikalarını aldı. Yann Le Masson, 1980 ile 1993 yılları arasında Nistader teknesinde Avrupa'da nehir nakliyecisi olarak çalıştı. Yann Le Masson, Ocak 2012'de sessizce öldü. Bir kayıkçı, kameraman ve ender eserlerin yazarı olarak, arkasında her biri kişisel yolculuğu ve taahhütleriyle yakından bağlantılı beş film bıraktı.